KITAABKA BARASHADA SALAADDA (QEYBTII 7AAD) (W/Q:-FIRDOWSA C/QAADIR CABDI).

Book

Muqdisho, Khamiis 25 Nov 2010, (Hillaac.Net)
TIIRARKA SALAADDA

Salaaddu waxay leedahay tiirar ay ku taagan tahay oo haddii mid ka mid ah la waayo ay salaaddii dumayso ama burayso, taas oo macnaheedu yahay qofka tukanayaa haddii uu ka tago mid ka mid ah tiirarkaas si ula kac ah amaba uu hilmaamo salaaddiisu way buraysaa; tiirarkaas oo tiradoodu tahay 14 tiir, waxay kala yihiin:

1)  Istaagga (haddii la awoodo)

Ruuxu marka uu tukanayo salaad faral ah (waajib ah) waa inuu salaadda isu taagaa oo istaag ku tukadaa, mana ku ansaxayso salaaddu fadhi, laakiin haddii uusan awoodin ee uu jirran yahay amaba cuuryaan yahay waxaa u bannaan inuu fadhi ku tukado. Sidoo kale salaadaha sunnada ah fadhi waa lagu tukan karaa, waxaase ajar badan in loo istaago.

2)  Allahu akbarta xirashada

Salaadda waxaa lagu galaa takbiiratul ixraamka oo ah in lagu dhawaaqo kalimada Allahu akbar marka salaadda la xiranayo, ku dhawaaqidda takbiirtaasina waa tiir, oo qofkii ka tagaa salaadba ma xiran, sidaas darted waa in lagu baraarugaa ahmiyadda ay leedahay takbiirtaas oo loola yimaadaa sida ay tahay, iyadoon laysku mashquulin waxyaabo kale.

3)  Akhrinta Faatixada

Marka la tukanayo waa in rakcad walba la akhriyo faatixada waana tiir akhrinta faatixadu ruuxii ka tagana salaadi uma jirto sida uu nabigu csw, xadiis inooku sheegay (Salaadi uma jirto ruuxaan akhriyin faatixada kitaabka).

لا صلاة لمن لم يقرأ بفاتحة الكتاب 

متفق عليه ،

4)  Rukuucda

Rukuucdu waa in la foorarsado iyadoo jilbaha la qabsanayo, ficilka sidaas ah oo sharcigu u yaqaanno rukuuc waa tiir aan laga tagi Karin salaadda dhexdeeda, qofkii ka tagana aysan salaadi u jirin.

 

5)  Kasoo noqoshada rukuucda

Marka la rukuuco waa in rukuucda laga soo toosaa, isla markaana istaag lagu soo noqdaa, istaagaasna xoogaa lagu yara nagaado, ilaa qofku u muuqdo qof lagu tilmaami karo ruux taagan, sidaas in la yeelana waa tiir salaaddu leedahay; qofkii ka tagana salaaddiisu way buraysaa.

6)  Sujuudda

Sujuuddu waa in qofka tukanayaa dhulka dhigo 7 xubnood oo kala ah:

 Wajiga iyo sanka oo isla socda, (1)

 labada calaacalood, (2,3)

 labada jilbood, (4,5)

 labada lugood farahooda fooddooda; (6,7)

Sujuuddu salaadda dhexdeeda waa tiir aad u muhiimsan, ruuxii ka tagana salaadi kama ansaxin, nabiguna csw, wuxuu ku tilmaamay xilliga uu addoonku ugu dhow yahay rabbigiisa inay tahay xilliga uu sujuudsan yahay, sidaas darteed baa loo baahan yahay in sujuudda lagu xasilo, isla markaana ducada la badiyo sujuudda dhexdeeda.

7) Fadhiga u dhexeeya labada sujuudood

 

Waxaa jira laba sujuudood rakco walba, marka ruuxu sujuudda hore ka soo noqdana waxaa jira fadhi u dhexeeya oo laga rabo qofka tukanayo inuu wax yar fariisto, fadhigaas u dhexeeya labada sujuudood waa tiir salaaddu leedahay, lamana oggola in laga tago oo isla markiiba sujuuddii labaad loo hoobto sida dad badani yeelaan; ruuxii fadhigaas aan la imaanna wuxuu jabiyay tiir oo salaaddiisii way buraysaa.

8)   Sujuudda labaad

Tiirka 8aad ee salaaddu waa sujuudda 2aad, maxaa yeelay rakco walba waxay leedahay 2 sujuudood, mana la ogola in hal sujuud oo kaliya lala yimaado, qofkii ka taga hal sujuud ahna wuxuu ka tagay tiir oo salaaddiisu way buraysaa, nabiguna wuxuu ku yiri ninkii salaaddiisa xumeeyay[1] (haddana sujuud mar kale ilaa aad sujuudda ku xasishid) kadib markii uu horay ugu soo sheegay inuu sujuudda 1aad ka soo tooso oo uu fadhiga ku xasilo.

 

9)  Atixiyaadka danbe

Salaadaha oo dhan waxay leeyihiin 2 attixiyaad (tashahud) salaadda subax mooyee; hadaba attixiyaadka danbe oo ah kan salaadda looga baxayo ayaa ah tiir ay salaaddu leedahay oo aan laga tagi karin, ruuxii ka taga (ulakac amaba illow) salaaddiisu way burtay.

10) Fadhiga atixiyaadka danbe

Labada attaxiyaadba waxaa loo baahan yahay in fadhi lagu akhriyo, gaar ahaan attaxiyaadka danbe oo aan soo sheegnay inuu yahay tiir aan laga tagi Karin, fadhigaas loo fariisanayo attixiyaadka danbe ayaa isaguna ah tiir aan laga tagi Karin, lana baddali Karin, tusaale ahaan: haddii attixiyaadkaas istaag lagu akhriyo ma ansaxayo ee waxaa loo baahan yahay in loo fariisto oo fadhi lagu akhriyo.

 

11) Salliga Nabiga

Marka la dhammeeyo akhrinta attixiyaadka danbe, waa in la akhriyo salliga nabiga oo nabiga lagu salliyaa csw, iyadoo la akhrinayo salliga ibraahiimiyada loo yaqaan oo ah kii uu nabigu na baray, salliga nabiguna csw, waa tiir ka mid tiirarka salaadda oo ruuxii ka tagaa salaaddiisu way buraysaa.

12)Tartiibka

Tartiibku waa in tiirarka salaaddu siday isugu xigaan la isugu xijiyo oo aan la kala hormarin ama laysku qasin, tusaale ahaan: istaag, hadana rukuuc, hadana rukuuc kasoo toosid, hadana sujuud, hadana fadhiga u dhexeeya labada sujuudood, hadana sujuud labaad… ; sidaas darted tiirarka salaadda oo dhan waa in sida ay ukala horreeyaan loo kala hormariyaa layskuguna xijiyaa, qofkii aan sidaa yeelin wuxuu ka tagay tiir ka mid ah tiirarka salaadda; salaaddiisuna  way buraysaa.

13)Dagganaanshaha

Dhammaan tiirarka salaadda waxaa loo baahan yahay in si daganaan ku jirto loola yimaado oo aan la boobsiin; sidii shinbir biyo cabbaysana aan madaxa dhulka lagu garaacin, qofka salaaddiisa boobsiiya oo aan si daggan u tukan salaadi uma jirto, waana tii uu nabigu ka diiday ninkii lagu magacaabi jiray Musii’u salaatahu (ninkii salaaddiisa xumeeyay)[2] . 

 

14)Salaama naqsiga

Salaaddu waxay ka bilaabataa Takbiiratul ixraamka, Allahu akbarta xirashada, waxayna ku dhammaataa Salaama naqsiga oo ah: in lagu dhawaaqo kalimada Assalaamu caleykum waraxmatullaahi, iyadoo marka hore dhanka midigta la jalleecayo, kadibna dhanka bidixda; salaadda in sidaas looga baxo oo la salaama naqsado waa tiir ka mid ah tiirarka salaadda, qofkii ka tagana salaaddiisii way buraysaa xitaa haddii uu intii hore oo dhan soo saxay.

Sidaas darted waxaa looga baahan yahay qofkasta oo Muslim ah inuu aqoon buuxda u yeesho salaaddiisa, waxyaabaha burinaya iyo kuwa dhaawacayaba, isla markaana uu tukado salaaddii uu nabi Muxammed tukan jiray ummaddiisana uu baray uuna faray inay u tukadaan sida ay ka arkeen asaga oo u tukanaya.

Waa socotaa…

W/Qortay:

Firdowsa C/qaadir Cabdi

firdowsabdi@yahoo.com

[1] Ninkaasu wuxuu ahaa nin nabiga agtiisa ku tukaday oo markaasna si khaldan u tukaday, nabiguna wuxuu ku yiri: (orod oo soo tuko ma aadan tukane) ilaa 3 jeer, ilaa uu ninkii ku yiraahdo rasuulkii Allow sidaan kama wanaajin karee i bar, nabiguna wuu baray salaaddii oo dhammaystiran.

 

[2] Xadiiskan oo ku saabsan qisada ninkaan la magac baxay musii’u salaatuhu ayaa inta badan laga qaataa salaaddii nabiga waxaadna arkaysaa in meelo badan uu kusoo noqnoqonayo.

Don't Copy our Contents. Copyright © 2006 By:- The owner and Webmaster (Cirday) EMAILKAN NAGALA SOO XIRIIR:- webmaster@hillaac.net

Kusoo biir oo Like Riix Boggeenna Facebook

Comments are closed

Kusoo biir oo Like Riix Boggeenna Facebook

Photo Gallery

Xuquuqda Webka waxay u dhowrantahay Webmasterka (Mr Cirday) kala xiriir (Webmaster@hillaac.net) Design and Copyright © 2006 By Cirday